Jak krok po kroku wymienić koło w samochodzie? Szkoła jazdy „Prawko” z Poznania wskazuje, jak się przygotować na „złapanie gumy” na drodze

Czy kursant szkoły jazdy z Poznania jest przygotowany do wymiany koła w samochodzie? Z reguły nie jest, choć powinien być. Otóż Marcin nie nauczył się tego w ośrodku, gdzie robił prawko, ale samodzielnie, z YouTube’a.

Pewnego dnia ta umiejętność okazała się mu bardzo przydatna. Był piękny, słoneczny dzień, gdy wracał do Poznania. Jechał powiatówką i nasycał się widokiem łanów zboża złocących się w słońcu oraz falujących na wietrze. W pewnym momencie dostrzegł na poboczu auto, a przy nim zjawiskową kobietę z czerwoną torebką.

Była to długonoga piękność w miniówce, a jej długie blond włosy rozwiewał wiatr. Blondynka wyciągnęła rękę i dała znać kciukiem, że potrzebuje pomocy. Marcin natychmiast ściągnął obrączkę ślubną z palca i schował ją w kieszeni spodni. Chwilę później zatrzymał auto na poboczu i podleciał do niej.

— Złapała pani gumę?

— Tak… Nie wiem, jak wymienić koło, a z assistance’a nie chcą przyjechać, bo twierdzą, że nie opłaciłam w terminie polisy…

— Chętnie pani pomogę, ale będzie to panią drogo kosztowało…

Dziewczyna się zaśmiała.

— Ile?

— Kawę w pobliskiej hotelowej restauracji…

— OK, proszę działać!

— Czy ma pani lewarek i klucz?

Kobieta otworzyła bagażnik i wskazała miejsce, gdzie powinno być koło z narzędziami. Następnie Marcin unieruchomił auto, podłożył lewarek i podniósł wóz. Gdy auto „wisiało” w powietrzu, zaczął odkręcać przebite koło.

Nie był jednak w stanie odkręcić śrub. Tymczasem lewarek zaczął się chwiać, a z nim — całe auto. Wtem mężczyzna poczuł silne uderzenie w głowę jakimś ciężkim przedmiotem i osunął się na ziemię. Ocknął się godzinę później…

Jak się potoczyła historia Marcina? O tym za chwilę. Najpierw odpowiedzmy sobie na pytanie, jak zabezpieczyć się na wypadek przebicia opony oraz jak krok po kroku wymienić uszkodzone koło.

1.  Opony Run Flat. Szkoła jazdy z Poznania wymienia ich plusy i minusy

Chociaż wymiana koła w samochodzie wydaje się czynnością łatwą, bardzo często przysparza kierowcy wiele trudności. Zanim ruszymy w drogę, musimy zapoznać się z wyposażeniem naszego pojazdu, ponieważ nie każde auto ma na stanie pełnowymiarowe koło zapasowe.

Jeśli samochód ma opony typu Run Flat (z oznaczeniem RFT), w przypadku jego fabrycznego wyposażenia w to ogumienie często brakuje koła zapasowego, dojazdowego, zestawu naprawczego czy narzędzi potrzebnych do wymiany koła.

Opony typu Run Flat to specjalne ogumienie ze wzmocnionymi ściankami bocznymi lub wewnętrznymi pierścieniami, które pozwalają na kontynuowanie jazdy przez pewien dystans. Jest on określony w instrukcji obsługi pojazdu i zazwyczaj nie przekracza 100 km po utracie ciśnienia przy ograniczonej prędkości do 80 km/h.

Dzięki temu nie musimy natychmiast wymieniać koła, co zwiększa bezpieczeństwo i komfort podróży. Jednocześnie musimy także zadbać o to, aby nasze auto było wyposażone w czujniki kontroli ciśnienia w kołach TPMS. Teraz powiemy sobie, czym się charakteryzują te opony oraz jakie mają plusy i minusy.

Czym się charakteryzują?

• Wzmocniona konstrukcja. Specjalne wkładki w ścianach bocznych przejmują obciążenie, gdy opona traci powietrze, utrzymując jej kształt i zapobiegając zsunięciu się z felgi.
• Brak odczucia przebicia. Kierowca może ledwo odczuć przebicie, dlatego kluczowy jest tutaj system TPMS, który ostrzega o awarii.

Jakie są ich zalety?

• Bezpieczeństwo. Uniknięcie nagłej utraty kontroli nad pojazdem, zwłaszcza przy wyższych prędkościach i w trudnych warunkach (np. zimą).
• Wygoda. Brak konieczności natychmiastowej wymiany koła na poboczu, co jest uciążliwe i niebezpieczne, a także brak ciężkiego i zajmującego miejsce w bagażniku koła zapasowego. 

Jakie są ich wady?

• Ograniczony zasięg. Możliwość jazdy tylko na krótki dystans, i to z ograniczoną prędkością (ok. 80 km/h).
• Wymagany system TPMS. Bez tych czujników kierowca nie będzie wiedział o przebiciu, co prowadzi do zniszczenia opony i wypadku.
• Specyficzna naprawa. Naprawa jest możliwa tylko przy niewielkich uszkodzeniach (np. w bieżniku, ale już nie w bocznej ściance) i musi być przeprowadzona przez specjalistę.
• Dyskomfort. Wzmacniane ścianki mogą wpływać na sztywność i komfort jazdy, choć nowoczesne modele są pod tym względem znacznie lepsze. 
• Koszt. Te opony kosztują zazwyczaj więcej o jakieś 30% od standardowego ogumienia, a ich naprawa po przebiciu często jest niemożliwa i wiąże się z koniecznością wymiany opony.

2.  Zestaw naprawczy. Szkoła jazdy z Poznania wskazuje, jakie są jego plusy i minusy

Samochód możemy wyposażyć w zestaw naprawczy, czyli specjalny środek uszczelniający oraz kompensator. Środek wstrzykujemy do opony za pomocą powietrza z kompensatora, dzięki czemu można się poruszać samochodem na krótkim dystansie z prędkością do 80 km/h.

Jakie są jego zalety?

• Wygoda. Brak konieczności natychmiastowej wymiany koła na poboczu, co jest uciążliwe i niebezpieczne, a także brak ciężkiego koła zapasowego w bagażniku.

• Prostota. Łatwość i krótki czas naprawy.

• Koszt. Niewielki wydatek, często o wiele mniejszy niż zakup koła zapasowego wraz z narzędziami do naprawy.

Jakie są jego wady?

• Ograniczony zasięg. Możliwość jazdy tylko na krótkim dystansie z ograniczoną prędkością (ok. 80 km/h).
• Zalecany system TPMS. Kierowca po takim zdarzeniu powinien mieć wgląd w ciśnienie powietrza w uszkodzonym kole.
• Zakres naprawy. Zestaw naprawczy sprawdzi się tylko w przypadku niewielkiego uszkodzenia opony, przykładowo spowodowanej najechaniem na gwóźdź. W przypadku większych uszkodzeń ta substancja nie poradzi sobie z uszczelnieniem.

3.  Koło dojazdowe. Szkoła jazdy z Poznania wskazuje, jakie są jego plusy i minusy

Teraz wyjaśnimy, jakie są wady i zalety wyposażenia samochodu w niepełnowymiarowe koło.

Jakie są jego zalety?

• Bezpieczeństwo. Możliwość kontynuowania jazdy samochodem nawet w przypadku rozerwania opony czy uszkodzenia felgi.
• Wygoda: Brak ciężkiego koła zapasowego w bagażniku, ponieważ tzw. dojazdówka jest mniejszych rozmiarów i zajmuje zdecydowanie mniej miejsca niż koło pełnowymiarowe. Dlatego istnieje możliwość zastosowania dojazdówki w autach wyposażonych w instalację gazową, których zbiornik zajmuje przestrzeń wnęki na koło zapasowe.
• Koszt. Wydatek tego typu jest niższy od zakupu koła pełnowymiarowego.

• Rozwiązanie to daje nam większe poczucie bezpieczeństwa w przypadku uszkodzenia koła.

Jakie są jego wady?

• Ograniczony zasięg. Możliwość jazdy tylko na krótkim odcinku i z ograniczoną prędkością ( ok. 80 km/h).

4.  Pełnowymiarowe koło zapasowe. Szkoła jazdy z Poznania wymienia plusy i minusy tego rozwiązania

Przejdźmy do zalet i wad pełnowymiarowego koła zapasowego…

Jakie są jego zalety?

• Bezpieczeństwo. Po jego wymianie na drodze można dalej podróżować samochodem bez żadnych innych ograniczeń.
• Wygoda. Komfort psychiczny wynikający z poczucia bezpieczeństwa.

Jakie są jego wady?

• Gabaryty. Ograniczenie przestrzeni ładunkowej przede wszystkim w autach wyposażonych w instalację gazową często uniemożliwia skorzystanie z tego rozwiązania.
• Wymiana. Pracochłonna i czasochłonna może być samodzielna wymiana koła, a w przypadku pojazdów z kołami o dużych rozmiarach wymaga też od kierowcy użycia większej siły.

• Koszt. Jest to niewątpliwie najdroższe rozwiązanie, w wielu przypadkach wymagające dopłaty w momencie zakupu nowego samochodu.

5.  Jak wymienić koło w samochodzie? Szkoła jazdy z Poznania podpowiada, jak tego dokonać krok po kroku

• Krok 1. Zatrzymaj samochód w bezpiecznym miejscu, najlepiej na twardym podłożu, z dala od jeżdżących pojazdów. W przypadku zatrzymania się na poboczu drogi wyjmij trójkąt ostrzegawczy i ustaw go tak, aby pojazd był widoczny dla innych użytkowników drogi. W obszarze zabudowanym ustaw go na samochodzie bądź tuż za nim, poza obszarem zabudowanym ustaw go 30—50 m od samochodu, a na ekspresówce bądź autostradzie — w odległości 100 m za samochodem. Załóż kamizelkę ostrzegawczą i postaraj się ustawić pojazd w taki sposób, aby nie narażać się na niebezpieczeństwo podczas wymiany. Zaciągnij hamulec postojowy, a w pojazdach z manualną skrzynią biegów włącz bieg pierwszy lub wsteczny. Podłóż coś pod koła, np. kliny, tak aby nie było możliwe przemieszczenie się pojazdu.
• Krok 2. Wyjmij koło zapasowe z bagażnika lub kosza. Następnie przygotuj narzędzia potrzebne do wymiany, takie jak: lewarek, klucz do kół, klucz na śrubę zabezpieczającą przed kradzieżą i inne. W przypadku samochodów wyposażonych w zawieszenie pneumatyczne musisz w ustawieniach pojazdu ustawić opcję wymiany koła.
• Krok 3. Poluzuj śruby kluczem. Warto zabezpieczyć się w tzw. przedłużkę klucza w postaci rury, żeby uzyskać większą dźwignię, co pozwoli na użycie mniejszej siły do odkręcenia koła. Teraz unieś auto za pomocą lewarka. Sprawdź w instrukcji miejsce, w którym lewarek powinien zostać podłożony pod samochodem.
• Krok 4. Odkręć śruby fabrycznym kluczem. Następnie śruby lub nakrętki odłóż w bezpieczne i czyste miejsce, żeby się nie zabrudziły.
• Krok 5. Wymień koło, a następnie wkręć śruby ręką. Potem opuść lewarkiem samochód na podłoże i mocno dokręć śruby fabrycznym kluczem sposobem „na krzyż”, nie używając do tego celu przedłużki.
• Krok 6. Spakuj koło, narzędzia i trójkąt ostrzegawczy do bagażnika, a następnie ruszaj w dalszą drogę.
• Krok 7. Po przejechaniu kilku kilometrów zatrzymaj się i sprawdź dokręcenie koła. Pamiętaj, że podczas wymiany między felgę a piastę mogły się dostać odrobinki piasku, korozji czy farby z felgi. Zanieczyszczenia te mogą spowodować poluzowanie śrub, a w konsekwencji nawet zniszczenie felgi przez powiększenie się otworów na śruby. Dlatego sprawdzenie dokręcenia potraktuj bardzo poważnie, ponieważ może to wpłynąć na bezpieczeństwo Twoje oraz innych użytkowników dróg.

Podsumowanie. Szkoła jazdy z Poznania wyjaśnia, jakiego błędu uniknąć w czasie wymiany koła samochodowego

Chcąc odpowiedzieć na powyższe pytanie, powróćmy do historii z pierwszego akapitu. Otóż Marcin zatrzymał się na poboczu, aby pomóc pewnej blondynce w wymianie koła. Mężczyzna podniósł auto za pomocą lewarka, a następnie próbował odkręcić śruby koła, które zamierzał wymienić.

Szło mu jak po grudzie. Nagle otrzymał silny cios w głowę z ciężkiego przedmiotu. Gdy godzinę później się ocknął, zobaczył nad sobą twarze policjantów. Funkcjonariusze pomogli mu się pozbierać. Blondynki już nie było, a Marcin podszedł do auta i dokładnie je obejrzał. Zajrzał do schowka, a także do bagażnika, gdzie znalazł jakiś liścik.

— Panowie — rzekł do policjantów — ta laska, której starałem się pomóc w wymianie przebitego koła, ukradła mi z auta wszystkie cenne przedmioty… Mój firmowy laptop, portfel, kamerka rejestrująca jazdę oraz obrączka ślubna zniknęły…

— Czy pamięta pan, na jakich była blachach?

— Chyba poznańskich, ale nie pamiętam szczegółów… W swojej torebce musiała mieć cegłę, którą przywaliła mi w łeb… — rzekł, chwytając się za głowę. Chwilę później dodał: — Ta laska zostawiła jakiś liścik…

Jak się okazało, ta pani jest czytelniczką naszego bloga. Oto treść tego listu:

„Drogi Marcinie, nie spisałeś się z wymianą koła, musiałam sama je wymienić. Dlatego na kawę nie masz co liczyć… Aha, jeszcze jedno: na przyszłość zapamiętaj sobie, że przed podniesieniem auta lewarkiem trzeba najpierw odkręcić śruby w kole. Tymczasem więcej informacji, jak krok po kroku wymienić koło w samochodzie, znajdziesz na blogu szkoły jazdy „Prawko” z Poznania…”.

Autor: Cezary Drozdowski  
Redaktor: Maciej Bukowski

PS Oto, jak możemy Ci jeszcze pomóc:

1. Kontakt z redakcją. Jeśli spodobał Ci się ten artykuł, ale masz dodatkowe pytania, koniecznie napisz do nas. Jesteśmy otwarci na Twoje sugestie. Jest szansa, że wykorzystamy je na naszym blogu w formie kolejnego artykułu, w którym odpowiemy na najczęściej zadawane pytania dotyczące kursu na prawo jazdy.

2. Kurs na prawo jazdy. Jeśli chcesz zrobić prawko, chętnie Ci w tym pomożemy. Wspaniali instruktorzy sprawią, że nauka jazdy będzie przyjemnością, a egzamin stanie się formalnością. Świadczą o tym setki zadowolonych kierowców, których przeszkoliliśmy w ciągu minionych 20 lat.